W ramach działań konserwatorskich na cmentarzu św. Jakuba przy al. Wojska Polskiego poddawane są renowacji zabytkowe nagrobki, drewniane krzyże oraz inne elementy architektury cmentarnej. Inicjatywa ta ma na celu zachowanie cennych fragmentów historii Olsztyna.
Specjaliści zajmują się odnawianiem kamiennych oraz betonowych nagrobków, a także dwóch drewnianych krzyży. Najważniejszym projektem jest restauracja nagrobka rodziny Grützner, w tym jego architektonicznych detali. Ponadto renowacji poddawane są cztery mniejsze nagrobki. Na cmentarzu spoczywają osoby, które przyczyniły się do kształtowania historii Olsztyna, w tym rodzin Grütznerów, znanych z posiadania popularnej cukierni przed II wojną światową.
Historia nekropolii sięga 1870 roku, kiedy to powstał cmentarz parafii św. Jakuba. Zachowały się tu nagrobki o dużej wartości artystycznej, drewniane krzyże oraz kute ogrodzenia. Cmentarz ten szczyci się także starymi alejami, obsadzonymi lipami i klonami, oraz spoczywającymi tu znanymi mieszkańcami Olsztyna, takimi jak Jan Liszewski, założyciel „Gazety Olsztyńskiej”, czy Jakub Rarkowski, burmistrz miasta w latach 1836–1865.
Wśród skarbów nekropolii na uwagę zasługuje najstarszy zachowany nagrobek, neogotycki kamienny krzyż, upamiętniający Adolfa Schlimpfa (1813–1848) i Olimpię Schlimpf (1835–1863). Pomnik został przeniesiony na cmentarz św. Jakuba z likwidowanego cmentarza św. Krzyża, położonego w rejonie dzisiejszej ul. 1 Maja.
W bieżącym roku, podobnie jak w latach ubiegłych, 1 listopada na cmentarzach w Olsztynie odbędzie się kwesta na rzecz ratowania zabytkowych nekropolii. Zbiórkę organizuje Społeczny Komitet Ratowania Dawnych Cmentarzy na Warmii i Mazurach we współpracy z Miastem Olsztyn. Dzięki wsparciu mieszkańców oraz osób odwiedzających groby bliskich możliwe są kolejne prace konserwatorskie oraz ratowanie pamiątek, które przypominają o przeszłych mieszkańcach miasta.
Cmentarz św. Jakuba zakończył działalność pochówków w 1962 roku, jednak pozostaje istotnym punktem na historycznej mapie Olsztyna. Każda odnowa nagrobka czy krzyża pozwala na utrwalenie pamięci o ludziach i historii miasta na przyszłe pokolenia.