Marcin Merchel, absolwent Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, stanął na czołowej pozycji w ogólnopolskim konkursie DISINFOHACK, organizowanym przez NASK. Razem z zespołem opracował raport dotyczący dezinformacji zdrowotnej, analizując, w jaki sposób fałszywe treści zyskują zaufanie w sieci.
Konkurs DISINFOHACK zgromadził studentów z różnych uczelni w Polsce, którzy przez blisko miesiąc badali fałszywe narracje w internecie. Uczestnicy mieli za zadanie rozpoznać nieprawdziwe informacje, a także zrozumieć mechanizmy ich powstawania oraz wpływ na odbiorców. W rywalizacji wzięło udział 20 zespołów, reprezentujących 26 instytucji. Najwyżej oceniono raport „Wojna o zaufanie. Biały fartuch jako broń dezinformacji zdrowotnej”, w którym uczestniczył Merchel, absolwent kierunku „Analiza i kreowanie trendów” na Wydziale Humanistycznym UWM w Olsztynie.
Merchel zauważa, że wybór tematu badania był zamierzony. Podkreśla, że kwestie dezinformacji zdrowotnej są mu bliskie z racji jego zawodowych zainteresowań związanych z komunikacją, psychologią decyzji oraz wpływem technologii na zachowania ludzi.
– Tematyka ta jest szczególnie kontrowersyjna w kontekście zdrowia, ponieważ osoby w stresie szukają szybkich odpowiedzi, co sprawia, że nieprawdziwe informacje mogą mieć większy wpływ – tłumaczy laureat.
Zespół, z którym pracował, analizował nie tylko prawdziwość informacji, ale również sposoby budowania zaufania wśród odbiorców. Merchel dodaje: – Zbadaliśmy, dlaczego określone treści wydają się wiarygodne, badając autorytet lekarzy, język, estetykę portalu, a także interakcje w formie komentarzy i historie użytkowników.
Prace nad raportem prowadzone były pod okiem dr Pauliny Piaseckiej z Uniwersytetu Civitas. Zespół skupił się na kompleksowym badaniu mechanizmów wpływu, analizując pełną drogę, jaką informacja przebywa od pojawienia się problemu zdrowotnego do potencjalnego działania odbiorcy.
– Skoncentrowaliśmy się na badaniu całego mechanizmu, nie ograniczając się do pojedynczych przypadków – mówi Merchel. – Pojedyncze elementy mogą wydawać się neutralne, ale ich współdziałanie tworzy niebezpieczną narrację.
Merchel zwraca uwagę na niebezpieczeństwa związane z dezinformacją medyczną, która często przybiera formę wiarygodnych artykułów czy relacji pacjentów, co utrudnia jej identyfikację. Podkreśla znaczenie krytycznej analizy źródeł informacji i zwracania uwagi na intencje autorów przekazów.
Zwycięstwo w konkursie wiąże się z możliwością odbycia płatnych staży w NASK, co podkreśla prestiż i praktyczne korzyści dla laureatów. Organizatorzy zaznaczają, że najlepsze raporty mogą znaleźć zastosowanie w pracy nad przeciwdziałaniem dezinformacji.